De kleurrijke zakpijp

In de juli/augustus uitgave van de Onderwatersport staat een prachtige artikel over de zakpijp, geschreven en gefotografeerd door Marion Haarsma (onderwaterfilm.nl). Hier volgt de eerste allinea van haar artikel. Zakpijpjes zelf zien? Zoek een vlonder op en kijk over de rand, net onder de waterlijn zitten ze aan de zijkant vast.

Manteldier

Zakpijpen (Ascidiacea) horen tot de orde van de manteldieren (Tunicat). Het zijn eenvoudige dieren, doodgewone filteraars met een in- en uitstroomopening. Tocht vertonen zakpijpen een enorme verscheidenheid aan vormen en kleuren.

Zakpijp

Vanwege de vorm is de zakpijp vernoemd naar de Engelse benaming voor de doedelzak: “bagpipe”. De mantel is een taai omhulsel dat uit een soort cellulose bestaat. In de mantel liggen de organen zoals maag, darm en hart. Door de mondopening zuigen ze water naar binnen. In de kieuwkorf zeeft het dier de voedseldeeltjes uit het water. Het voedsel komt terecht in het darmkanaal en het water gaat via het hart terug naar buiten.

Hemafrodiet

Zakpijpen zijn hemafrodiet en produceren zowel sperma als eicellen. Dat gebeurt niet op het zelfde moment. De vrij zwemmende eitjes en spermacellen moeten elkaar binnen twee dagen vinden voor een bevruchting. Het bevruchte eitje wordt een kikkervisachtige larve. Dit larfje zwemt ongeveer een week rond tot het een harde ondergrond vindt waarop het zicht vastzet.

 

De laatste decennia zijn er veel nieuwe soorten naar Nederland gekomen. Sommige zijn mooi van kleur en een echt aanwinst. Maar de kolonievormende zakpijpen die alles overwoekeren, worden die een plaag?

 

Foto: Paul Koopman